MTAX BV · ITAA 10.869.959Wie doet uw boekhouding?Wat kost het?Handige links+32 483 43 23 22hello@numb3rs.beLinkedInInstagramTikTokWhatsApp

legal

Wat gebeurt er in 2026 als de rechtbank in uw geschil een boekhoudkundig deskundige aanstelt?

Een rechter kan een deskundige gelasten vaststellingen te doen. Wat dat betekent voor het verloop, de termijnen en de rekening van uw geschil.

Gepubliceerd 8 september 2026Geldt vanaf september 2026Auteur Christophe Meesters, gecertificeerd belastingadviseur

Kort antwoord. Een rechter kan een deskundige gelasten vaststellingen te doen. Wat dat betekent voor het verloop, de termijnen en de rekening van uw geschil.

Uw advocaat meldt dat de rechtbank een deskundige zal aanstellen. Dat is geen uitspraak over wie gelijk heeft. Artikel 962 van het Gerechtelijk Wetboek laat de rechter toe een deskundige te gelasten.

Die deskundige doet vaststellingen of geeft een technisch advies. Meer mag de rechter niet vragen, en het advies bindt hem niet. Dit geldt in burgerlijke zaken.

De deskundige onderzoekt, de rechter beslist

De opdracht staat in het vonnis. Behoudens akkoord tussen de partijen geeft de deskundige alleen advies over die omschreven opdracht (artikel 962). Hij spreekt zich niet uit over de aansprakelijkheid. Hij rekent na, vergelijkt stukken en stelt vast.

De rechter wijst de deskundige aan waarover de partijen het eens zijn. Van die keuze wijkt hij slechts af met een gemotiveerde beslissing.

Vindt u hem niet onpartijdig, dan kunt u hem wraken. Dat is vragen dat hij de zaak verlaat, om dezelfde redenen als bij een rechter (artikel 966).

Wraken doet u met een verzoekschrift. Het moet er zijn binnen acht dagen na kennisname van de reden (artikel 970).

Wie zich gerechtsdeskundige mag noemen

Alleen wie in het nationaal register staat, mag de titel voeren en opdrachten aanvaarden (artikel 555/6). Die opname volgt op een beslissing van de minister van Justitie, na advies van de aanvaardingscommissie.

Die regel werd ingevoegd door de wet van 5 mei 2019. Volgens de geconsolideerde tekst op Justel is hij in werking sinds 29 juni 2019. FOD Justitie situeert de verplichting om alleen nog iemand uit het register aan te stellen bij 29 december 2019.

Daarop bestaat één uitzondering (artikel 555/15). Is de zaak spoedeisend, of staat er niemand met de vereiste specialisatie in het register? Dan wijst de opdrachtgevende overheid iemand aan die niet geregistreerd is, met een gemotiveerde beslissing. Die voert de titel enkel voor die ene opdracht.

Artikel 555/8 legt de voorwaarden vast. Het gaat om nationaliteit of wettig verblijf in de Europese Unie, en geen beletsel in het strafregister. Daarnaast is bewijs van beroepsbekwaamheid én juridische kennis nodig.

Oefent hij een bij wet gereglementeerd beroep uit en staat hij op de ledenlijst van zijn instituut? Dan wordt zijn beroepsbekwaamheid vermoed, enkel voor opdrachten uit dat activiteitendomein. Het bewijs van juridische kennis blijft hij verschuldigd.

Daarna volgt de eed, binnen drie maanden na de opname. Hij legt die af voor de eerste voorzitter van het hof van beroep (artikel 555/14).

Artikel 555/9 verplicht hem tot permanente vorming. Het bindt hem ook aan de deontologische code van het koninklijk besluit van 25 april 2017.

Het cijferwerk lijkt op dat van een waardering van aandelen. Of op boekhoudkundige expertise in een geschil: narekenen, en elke uitkomst terugvoeren op een document.

Het verloop en de termijnen die in de wet staan

De rechter houdt een installatievergadering als hij dat nodig acht, of als alle verschenen partijen erom vragen. De beslissing na die vergadering legt vast wat het onderzoek ongeveer zal kosten (artikel 972).

Ze bepaalt ook welk voorschot wie moet consigneren, dus vooraf bij de griffie storten. En wanneer het eindverslag er moet zijn.

Uw eerste verplichting komt vroeg. De partijen moeten meewerken. Uit een gebrek aan medewerking trekt de rechter de conclusies die hij geraden acht (artikel 972bis).

Ten minste acht dagen vóór die vergadering overhandigt u een geïnventariseerd dossier met alle relevante stukken. Is er geen vergadering, dan doet u dat bij de aanvang van de werkzaamheden.

Na zijn werkzaamheden stuurt de deskundige zijn bevindingen met een voorlopig advies naar de rechter en de partijen. De termijn om opmerkingen te maken bedraagt in beginsel ten minste vijftien dagen (artikel 976). Wat later binnenkomt, telt niet mee.

Artikel 977 draagt de deskundige op de partijen te verzoenen. Lukt dat, dan wordt hun akkoord schriftelijk vastgelegd en ter griffie neergelegd.

Lukt de verzoening niet, dan volgt het eindverslag. Daarbij hoort een gedetailleerde staat van kosten en ereloon (artikel 978).

Wat het kost en wie de rekening draagt

De rechter bepaalt het voorschot dat elke partij ter griffie moet consigneren. Hij legt ook de termijn daarvoor vast (artikel 987).

Betaalt u niet op tijd, dan kan hij een bevel tot tenuitvoerlegging geven. De deskundige mag zijn werk dan opschorten (artikel 989).

De eindstaat splitst uurloon, kosten en aan derden betaalde bedragen uit. Hij verrekent ook wat al uit het voorschot is vrijgegeven (artikel 990).

Betwist u dat bedrag niet binnen dertig dagen na de neerlegging, dan begroot de rechter het zonder debat (artikel 991). Die bedragen komen als gerechtskosten in het eindvonnis.

Dat vonnis verwijst in beginsel de in het ongelijk gestelde partij in de kosten. De rechter mag ze ook omslaan, dus over de partijen verdelen (artikel 1017). Dat kan wanneer de partijen elk op een ander geschilpunt in het ongelijk worden gesteld. U kunt dus gelijk krijgen en toch een deel van de rekening dragen.

Hoeveel dat wordt, hangt vooral af van uw eigen stukken. Voor burgerlijke zaken bestaat er geen wettelijk uurtarief: artikel 991 laat de rechter het ereloon begroten. Dat cijfer valt niet vooraf te berekenen.

Wat wel vastligt, is waar de uren heen gaan. Levert u binnen de termijn van artikel 972bis één geordend dossier af, dan gaat de tijd naar de analyse. Ontbreken er facturen, contracten of rekeninguittreksels, dan moet de deskundige ze opvragen en herinneren.

Hij neemt de aanvulling een tweede keer door en belegt soms een extra vergadering. Die uren staan mee in de staat van kosten en ereloon. Ze gaan niet over de grond van het geschil. Dezelfde stukken komen terug bij een ontbinding of vereffening.

Is in uw geschil een deskundige aangesteld? Leg uw dossier voor op numb3rs.be/gratis-screening.html en u krijgt binnen één werkdag een nota van één pagina over de stukken die u klaarlegt.

Christophe Meesters

Christophe Meesters

Gecertificeerd belastingadviseur, ITAA 10.869.959. Bestuurder van MTAX BV, BE 0748.937.691, actief als NUMB3RS in Zandhoven.

hello@numb3rs.be·+32 483 43 23 22·Molenheide 101, 2242 Zandhoven·LinkedIn·Over NUMB3RS

Een vraag over dit onderwerp? Mail rechtstreeks naar hello@numb3rs.be; u krijgt binnen vier werkuren een reactie.

Wettelijke toetsing

  • Gerechtelijk Wetboek van 10 oktober 1967, Deel IV (Belgisch Staatsblad 31 oktober 1967), artikelen 962, 964, 966, 970, 972, 972bis, 976, 977, 978, 982, 987, 988, 989, 990, 991 en 1017, zoals geconsolideerd in Justel. Deze afdeling regelt het deskundigenonderzoek in burgerlijke zaken. Artikel 1017 verwijst behoudens bijzondere wetten de in het ongelijk gestelde partij in de kosten en laat de rechter toe de kosten om te slaan wanneer de partijen onderscheidenlijk omtrent enig geschilpunt in het ongelijk zijn gesteld.
  • Gerechtelijk Wetboek van 10 oktober 1967, Deel II, artikelen 555/6, 555/8, 555/9, 555/10, 555/14 en 555/15, ingevoegd bij de wet van 5 mei 2019 houdende diverse bepalingen inzake informatisering van Justitie (Belgisch Staatsblad 19 juni 2019). De geconsolideerde tekst op Justel vermeldt bij artikel 555/6 als inwerkingtreding 29 juni 2019 (wet van 5 mei 2019, artikel 55). Titel 6 van die wet, die boek V invoegt, bevat geen afwijkende inwerkingtredingsbepaling. FOD Justitie situeert op zijn pagina Algemene bepalingen van het nationaal register de verplichting voor de gerechtelijke overheden om een beroep te doen op een in het register opgenomen deskundige sinds 29 december 2019; beide data staan in het artikel met hun eigen bron. Geraadpleegd op 8 september 2026.
  • Artikel 555/15 van het Gerechtelijk Wetboek laat de overheid die de opdracht geeft toe bij een met redenen omklede beslissing een niet in het nationaal register opgenomen gerechtsdeskundige aan te wijzen, onder meer in spoedeisende gevallen en wanneer het register geen deskundige met de vereiste deskundigheid en specialisatie bevat; de betrokkene voert de titel enkel voor de hem toevertrouwde opdracht. Artikel 555/8, 4°, verbindt het vermoeden van beroepsbekwaamheid voor een bij wet gereglementeerd beroep aan de opdrachten die tot dat activiteitendomein behoren, met behoud van het bewijs van juridische kennis. Artikel 977 verplicht de deskundige de partijen te verzoenen en artikel 990 vermeldt de verrekening van de vrijgegeven bedragen in de staat van kosten en ereloon. Geraadpleegd in de geconsolideerde tekst op Justel op 8 september 2026.
  • Artikel 555/8, 2°, van het Gerechtelijk Wetboek werd laatst gewijzigd door de wet van 30 maart 2026 houdende harmonisatie van de geldende wetsbepalingen van Justitie met het Strafwetboek van 29 februari 2024 II (Belgisch Staatsblad 2 april 2026), met ingang van 1 september 2026.
  • Koninklijk besluit van 25 april 2017 tot vaststelling van de deontologische code van de gerechtsdeskundigen (Belgisch Staatsblad 31 mei 2017, blz. 60300), artikelen 1 tot 4.
  • Wet van 15 mei 2007 tot wijziging van het Gerechtelijk Wetboek betreffende het deskundigenonderzoek (Belgisch Staatsblad 22 augustus 2007) en wet van 30 december 2009 houdende diverse bepalingen betreffende Justitie (II) (Belgisch Staatsblad 15 januari 2010), die het huidige verloop en de termijnen hebben ingevoerd.
  • Voor burgerlijke zaken bestaat er geen wettelijk uurtarief voor gerechtsdeskundigen; artikel 991 laat het bedrag door de rechter begroten. Voor strafzaken verwijst het algemeen reglement op de gerechtskosten in strafzaken van 28 december 1950 naar een tabel van uurlonen die in de geconsolideerde tekst uitdrukkelijk niet is opgenomen. Er is dus geen geïndexeerd uurtarief uit een bron met status 200 gestaafd. Om die reden staat er geen rekenvoorbeeld met bedragen in dit artikel en is het veld uitzondering ingevuld.

Elk cijfer, tarief, drempel en datum in dit artikel is getoetst aan de wettekst, het koninklijk besluit, de circulaire of de pagina van de FOD Financiën hierboven. Wat daar niet uit te staven viel, staat niet in dit artikel.

Bronnen bij dit artikel

Stand van de regelgeving op 8 september 2026. Wetgeving verandert; controleer de datum vóór u erop steunt.

Wat betekent dit voor uw vennootschap?

Geef uw btw-nummer en u krijgt binnen één werkdag een gratis nota van één pagina.