MTAX BV · ITAA 10.869.959Wie doet uw boekhouding?Wat kost het?Handige links+32 483 43 23 22hello@numb3rs.beLinkedInInstagramTikTokWhatsApp

vermogen

Akte van onbeslagbaarheid in 2026: verhuis niet zonder eerst uw bescherming te regelen

De verklaring van onbeslagbaarheid schermt de gezinswoning af tegen latere beroepsschulden. Wat een verhuis of een verkoop met die bescherming doet.

Gepubliceerd 7 september 2026Geldt vanaf maart 2026Auteur Christophe Meesters, gecertificeerd belastingadviseur

Kort antwoord. De verklaring van onbeslagbaarheid schermt de gezinswoning af tegen latere beroepsschulden. Wat een verhuis of een verkoop met die bescherming doet.

Een akte van onbeslagbaarheid kan uw gezinswoning beschermen tegen toekomstige beroepsschulden. Maar één verhuis zonder voorafgaand advies laat die bescherming verdwijnen.

Het Hof van Cassatie oordeelde daarover op 3 oktober 2014. De bescherming eindigt zodra de woning niet langer als hoofdverblijfplaats bestemd is. Dat geldt ook voor beroepsschulden die al eerder ontstonden. De regeling staat in de artikelen 72 tot 83 van de wet van 25 april 2007 houdende diverse bepalingen (IV).

Wie de verklaring kan afleggen en wat ze afschermt

Zelfstandige is volgens artikel 72 iedere natuurlijke persoon die in België een beroepsbezigheid uitoefent. Hij is niet verbonden door een arbeidsovereenkomst of een statuut.

Sinds de wet van 15 januari 2014 telt ook een bijberoep mee, en een bezigheid na pensionering. Sinds de wet van 6 mei 2009 geldt ook een bestuurdersmandaat als zo’n bezigheid. Een bestuurder kan ze dus ook afleggen.

Artikel 73 laat hem toe zijn zakelijke rechten op die woning niet vatbaar voor beslag te verklaren. Zakelijke rechten zijn rechten die u rechtstreeks op het gebouw hebt, zoals eigendom of vruchtgebruik.

De akte moet voor een notaris verleden worden, op straffe van nietigheid. Uw echtgenoot moet ermee instemmen (artikel 74).

Werkt u vanuit huis, dan telt artikel 75. Blijft het beroepsgedeelte onder 30 procent van de totale oppervlakte, dan kan het hele pand beschermd worden. Grond en verdiepingen tellen samen.

Vanaf 30 procent is enkel het woongedeelte beschermd. Er zijn dan eerst statuten van mede-eigendom nodig. Wie nog kiest tussen een eenmanszaak en een vennootschap, bekijkt dat meteen mee.

Alleen beroepsschulden die na de overschrijving ontstaan

De verklaring wordt overgeschreven in een register bij de bevoegde dienst van de FOD Financiën. Zolang dat niet gebeurd is, geldt ze niet tegenover derden (artikel 76). De datum van die overschrijving telt, niet die van het gesprek bij de notaris.

Vanaf dan werkt ze enkel tegen bepaalde schuldeisers (artikel 77). Hun vordering moet na die overschrijving ontstaan en uit de zelfstandige beroepsbezigheid voortkomen.

Ze werkt niet tegen privéschulden of schulden uit een misdrijf. Ook schulden van gemengde aard vallen erbuiten: privé én beroepsmatig tegelijk. Ze werkt evenmin bij de persoonlijke bestuurdersaansprakelijkheid die datzelfde artikel opsomt.

Legalnews.be besprak op 15 april 2026 een arrest van het Hof van Cassatie van 19 maart 2026. Daarin heten schulden in de personenbelasting per definitie van gemengde aard. Dat is ook zo als de belasting alleen op beroepsinkomsten steunt.

De woning stond daar dus open voor de fiscus, ondanks de verklaring. Baker Tilly las het op 6 augustus 2026 net zo. Het arrest zelf was niet publiek raadpleegbaar.

Wat een verhuis met de bescherming doet

In het arrest van 3 oktober 2014 woonde een zelfstandige in Brasschaat. Daar legde hij op 7 oktober 2009 zijn verklaring af. Op 14 november 2009 verhuisde hij naar Knokke.

Op 16 februari 2011 kwam hij terug. Op 29 september 2011 legde de fiscus beslag op die woning voor belastingschulden.

Het Hof volgde de appelrechters. De bescherming gold zolang de woning als hoofdverblijfplaats werd betrokken. Ze viel weg op 14 november 2009 en herleefde niet vanzelf toen hij er opnieuw ging wonen.

De wet schermt de woning af tegen het ondernemersrisico. Woont u er niet meer, dan is er niets af te schermen. Een adres laten staan waar u niet meer woont, lost dat niet op.

De wet kijkt naar waar u werkelijk woont. Het Hof kijkt naar de woning die u effectief betrekt. De inschrijving in het bevolkingsregister is een aanwijzing, geen bewijs.

Bij verkoop kan de bescherming mee naar de nieuwe woning

Verkopen hoeft de bescherming niet te kosten. Artikel 81 stelt drie voorwaarden. De verkoopprijs blijft in bewaring bij de notaris.

U koopt binnen een jaar vanaf die akte een nieuwe woning waar u gaat wonen. En de aankoopakte bevat een verklaring van wederbelegging van die gelden.

Zijn die drie in orde, dan blijven de rechten op de nieuwe woning buiten schot, ook als ze duurder is. Loopt het jaar af of ontbreekt die verklaring, dan valt de bescherming weg.

Wie tussen twee woningen huurt en het geld zelf beheert, valt er buiten. Daarbij helpt een doorlichting van uw vastgoed.

Wat het verschil is in euro’s

Neem een zelfstandige met een gezinswoning van 350.000 euro zonder openstaand krediet. Later ontstaat een beroepsschuld van 120.000 euro.

Is de verklaring overgeschreven vóór die schuld ontstond, en woont hij er nog? Dan kan de schuldeiser de woning niet uitwinnen. Hij haalt er 0 euro uit.

De akte kostte 500 euro aan notarieel ereloon, plus de werkelijke inschrijvingskosten. Artikel 82 legt dat bedrag vast zolang er geen tarief bepaald is onder de wet van 31 augustus 1891. Is ze pas nadien overgeschreven, of was hij intussen verhuisd, dan wint de schuldeiser de woning wel uit.

Bij een beroepsschuld van 120.000 euro akte tijdig overgeschreven akte ontbreekt of staat op het oude adres
de woning blijft buiten de uitwinning wordt uitgewonnen
de schuldeiser haalt uit de opbrengst 0 euro tot 120.000 euro
kost van de bescherming 500 euro plus inschrijvingskosten geen

De fout die het vaakst gemaakt wordt, is dat tweede geval. De akte komt er pas als de schuld al in de lucht hangt. Artikel 77 laat daar geen ruimte, ook niet als de akte een week later volgt. Dat kost hier 120.000 euro.

Stel uzelf twee vragen. Woont u nog in de woning die in uw verklaring beschreven staat? En weet uw notaris het wanneer u verhuist of verkoopt?

Wilt u weten wat dit voor uw zaak betekent? Geef uw btw-nummer op numb3rs.be/gratis-screening.html en u krijgt binnen één werkdag een nota van één pagina.

Christophe Meesters

Christophe Meesters

Gecertificeerd belastingadviseur, ITAA 10.869.959. Bestuurder van MTAX BV, BE 0748.937.691, actief als NUMB3RS in Zandhoven.

hello@numb3rs.be·+32 483 43 23 22·Molenheide 101, 2242 Zandhoven·LinkedIn·Over NUMB3RS

Een vraag over dit onderwerp? Mail rechtstreeks naar hello@numb3rs.be; u krijgt binnen vier werkuren een reactie.

Wettelijke toetsing: voor wie de wettekst wil nalezen
  • Wet van 25 april 2007 houdende diverse bepalingen (IV), Belgisch Staatsblad 8 mei 2007 (numac 2007201376), hoofdstuk II van titel V, Niet-vatbaarheid voor beslag van de woning van de zelfstandige, artikelen 72 tot 83. Geraadpleegd in de geconsolideerde Justel-tekst op 7 september 2026. Artikel 72 voor wie de verklaring kan afleggen, met de uitbreiding naar bijberoep en naar een bezigheid na pensionering door de wet van 15 januari 2014 (in werking 13 februari 2014) en de gelijkstelling van het mandaat van bestuurder of zaakvoerder door de wet van 6 mei 2009, artikel 118 (in werking 29 mei 2009). Artikel 73 voor het voorwerp van de verklaring, artikel 74 voor de notariële akte en de instemming van de echtgenoot, artikel 75 voor de drempel van 30 procent bij gemengd gebruik, artikel 76 voor de overschrijving bij de bevoegde dienst van de Federale Overheidsdienst Financiën sinds de wet van 22 december 2023 (in werking 8 januari 2024), artikel 77 voor de schulden waartegen de verklaring wel en niet werkt, artikel 81 voor de wederbelegging na verkoop en artikel 82 voor het ereloon van de notaris
  • Artikel 82 van diezelfde wet legt het ereloon vast volgens de wet van 31 augustus 1891 houdende tarifering en invordering van de honoraria der notarissen, en bepaalt dat het zolang dat niet gebeurd is 500 euro bedraagt voor het opstellen van de verklaring, te vermeerderen met de werkelijke kosten van inschrijving of schrapping. Of er sinds 2007 een tarief werd vastgesteld onder de wet van 1891 kon niet worden nagegaan; het artikel volgt daarom de tekst van artikel 82 zoals hij op 7 september 2026 in Justel staat
  • Hof van Cassatie, 1e kamer, 3 oktober 2014, arrest nr. 575, rolnummer C.14.0088.N, gelezen in Arresten van het Hof van Cassatie, oktober 2014, bladzijden 2080 tot 2082, uitgegeven door de Federale Overheidsdienst Justitie. Het arrest verwerpt het cassatieberoep en steunt op de artikelen 73 en 77 van de wet van 25 april 2007. De feiten en de datums in het artikel komen letterlijk uit dat arrest
  • Hof van Cassatie, 19 maart 2026, over schulden in de personenbelasting als schulden van gemengde aard: het arrest zelf kon niet worden geraadpleegd, want het staat niet in een gepubliceerde jaarbundel op de site van de Federale Overheidsdienst Justitie en de zoekfunctie van JuPortal gaf geen resultaat. Het artikel steunt voor dat punt uitdrukkelijk op de bespreking op legalnews.be van 15 april 2026 en op de bespreking van Baker Tilly van 6 augustus 2026, en noemt die herkomst in de lopende tekst
  • De kostprijs van ongeveer 1.000 euro exclusief btw die in de bespreking van Baker Tilly staat, is niet in het artikel opgenomen: het is een raming van een kantoor en geen bedrag dat een wet of een tarief vastlegt

Elk cijfer, tarief, drempel en datum in dit artikel is getoetst aan de wettekst, het koninklijk besluit, de circulaire of de pagina van de FOD Financiën hierboven. Wat daar niet uit te staven viel, staat niet in dit artikel.

Bronnen bij dit artikel

Stand van de regelgeving op 7 september 2026. Wetgeving verandert; controleer de datum vóór u erop steunt.

Wat betekent dit voor uw vennootschap?

Geef uw btw-nummer en u krijgt binnen één werkdag een gratis nota van één pagina.